Alles over: Vitamine D en calcium/ fosfor

Dit is de eerste post in een serie die de komende maanden verder wordt aangevuld. In de "Alles over: ..." blogpost serie gaan we dieper in op individuele biomarkers zoals vitamines, mineralen, vetzuren, etc. met als doel een zo compleet mogelijk beeld te geven van de functie in het lichaam, risico's van een tekort of overschot en wat er aan is te doen.

Waar kan je de informatie in deze post voor gebruiken?

  • Herken symptomen en tekenen van een tekort of overschot

  • Lees welke (eet)gewoontes het risico op een tekort of overschot vergroten

  • Begrijp hoe je op een tekort of overschot kan testen en hoe je de tests moet interpreteren

  • Leer wat je zelf kan doen om het tekort of overschot te adresseren

Deze eerste post in de "alles over:..." serie is gelijk een beetje speciaal: Vitamine D, calcium en fosfor zijn nauw met elkaar verbonden bij lichaamsprocessen en daarom behandelen we ze samen in een post. Het gezamenlijk beoordelen van deze biomarkers is nodig om een eventuele onbalans goed te kunnen interpreteren en adresseren. De post is opgedeeld in een aantal hoofdstukken en is vrij lang omdat we een zo compleet mogelijk inzicht willen geven en de handvatten om iets te doen aan een onbalans. Je kan de hele post lezen, maar voor de meeste mensen is het bedoeld als handboek om je healthFX testresultaten beter te kunnen begrijpen. Scrol desgewenst direct door naar een van de volgende secties:


Inhoud post

  1. Wat is Vitamine D en wat is de functie ervan in het lichaam?

  2. Wat is Calcium en wat is de functie ervan in het lichaam?

  3. Wat is Fosfor en wat is de functie ervan in het lichaam?

  4. Symptomen van een vitamine D, calcium en/ of fosfor onbalans

  5. Mensen met verhoogd risico op een Vitamine D tekort/ overschot

  6. Mensen met verhoogd risico op een Calcium tekort/ overschot

  7. Mensen met verhoogd risico op een Fosfor tekort/ overschot

  8. Testen op vitamine D, calcium en fosforstatus

  9. Een onbalans in vitamine D, calcium en fosfor corrigeren




1. Wat is Vitamine D en wat is de functie ervan in het lichaam?

Vitamine D is de naam voor een groep van vet-oplosbare verbindingen verantwoordelijk voor de opname van calcium en fosfor (of fosfaat) uit voeding, wat van groot belang is voor diverse biologische processen. De twee belangrijkste vormen voor ons lichaam zijn vitamine D2 (de plantaardige vorm) en vitamine D3 (de dierlijke vorm). Vitamine D2 en D3 worden in de lever en daarna in de nieren omgezet in de actieve vorm: calcitriol. Hoewel vitamine D2 en D3 allebei gebruikt kunnen worden door ons lichaam is vitamine D3 wel veel (3-10x) effectiever in het verhogen van calcitriol in de bloedsomloop. De beste bron voor vitamine D is zonlicht, maar het zit ook (in kleine hoeveelheden) in onze voeding.

In de actieve vorm is vitamine D (calcitriol) essentieel voor onder andere de volgende processen in het lichaam:

  • botstofwisseling: vitamine D reguleert de calcium- en fosfaatniveaus in het bloed, onder andere voor de bouw en het behouden van sterke botten en tanden

  • spierfunctie: voldoende vitamine D is nodig voor het behoudt van spierkracht en evenwichtsgevoel

  • immuunsysteem: vitamine D helpt de t-cellen van je immuunsysteem actiever/effectiever te maken en het speelt een rol in de regulatie van (chronische) ontstekingen (welke vaak gelinkt worden aan welvaartsziektes, lees hier meer)

  • Insulineregulatie: vitamine D lijkt belangrijk voor een goed functionerende alvleesklier en daarmee het voorkomen van insulineresistentie en diabetes

  • celgroei/deling: vitamine D is belangrijk bij de regulatie van differentiatie en proliferatie van cellen. Een tekort wordt in veel studies gelinkt en verhoogde kans op veel soorten kanker

  • hersenfunctie: vitamine D speelt een rol in het behoudt van een gezonde hersenfunctie. Tekorten worden gelinkt aan versnelde cognitieve achteruitgang, depressie, schizofrenierisico, etc.



2. Wat is Calcium en wat is de functie ervan in het lichaam?

Calcium (of kalk) is het mineraal dat bijna iedereen wel kent als essentieel voor gezonde sterke botten en tanden. Calcium is het meest voorkomende mineraal in ons lichaam en we kunnen het alleen binnen krijgen via onze voeding (plantaardige en dierlijke voedingsmiddelen). Ook al zit 99% van de calcium in ons lichaam in botweefsel, het vormen van botten en tanden is zeker niet de enige functie van calcium. Het menselijk lichaam heeft calcium nodig voor:

  • botstofwisseling: calcium is nodig bij de constructie van het skelet en gebit

  • spierfunctie: calcium speelt een rol bij het samentrekken (aanspannen) van spieren